Leestips

De Bloedraad

12 oktober 2012

Elke tweede vrijdag vind je hier het Gedicht van de Maand. Vandaag is dat, ter gelegenheid van de Maand van de Geschiedenis, ´De Bloedraad´ uit de bundel Laaglandse hymnen van H.H. ter Balkt.

De Bloedraad

Zoals eigeel langzaam drupt en plechtig
stolt, zoals mist en sneeuw voetstappen
van een oud man slepend maken, even ver-
gelend stolt op eiken gal van plakkaten

van de Bloedraad: je stem stolde, was je
gelezen door de Bloedraad en je hart sloeg
niet langer wanneer in dat Raadhuis door
Spaanse halzen, vlug kwik, zandlopers en

andere kaarsvetdruppels van Alva, je naam
veroordeeld was tot vuur of zand. Eieren
van terreur braken allerwege. De plakkaten

gonsden als later telefoondraden. De schat-
kist gloeide van gestolen goud. Voor zeven
stuivers maar ketters verklikt aan de galg.

De Bloedraad was een ideetje van Alva, aartsvijand van Nederland ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog. Alva immers was door de Spanjaarden aangesteld om die ketterse Hollanders onder de duim te houden.

In 1567 stelde Alva een bijzondere rechtbank in om snel ketters - iedereen die niet katholiek was - te kunnen veroordelen. De Raad van Beroerten heette die officieel. Het volk sprak van de Bloedraad, omdat ze zoveel doodvonnissen uitsprak. Menig ketter belandde aan de galg, niet zelden verklikt door een landgenoot voor zeven stuivers. 

In zijn sonnet verwoordt H.H. ter Balkt de angst voor de terreur van de Bloedraad. Hij omschrijft de raad met giftige woorden: gal en kwik. De schrille klank van de ´g´ gilt door heel het gedicht: van ´gal´ via ´gelezen´, ´gonsden´ en ´gestolen goud´ dat ´gloeit´ naar ´galg´. Je kunt haast niet anders dan bij het eigeel dat plechtig stolt, ook denken aan die andere vloeistof die stolt tot alle leven eruit is: bloed.  

´De Bloedraad´ komt uit de bundel Laaglandse hymnen, waarin H.H. ter Balkt de wederwaardigheden van de Lage Landen bij de zee bezingt van Steentijd tot moderne tijd.
Ter Balkt (1938) is een dichter met een geheel eigen stem in de hedendaagse literatuur. Zijn werk is bekroond met onder meer de Constantijn Huygensprijs en de P.C. Hooftprijs. 

Je kunt de bundel aanvragen bij je bibliotheek.