Nieuws

Blijf op de hoogte van alles wat er in de boekenwereld gebeurt.

Boekenweetje: De beuk eruit!

07-01-2016

2016 is het Jaar van het Boek en op Leesplein is het elke donderdag daarom ook het Jaar van de Boekenweetjes. We beginnen met het woord zelf: boek. Dat komt van beuk. Waar of niet waar?


‘Een bepaalde hoeveelheid papier.´ Zo luidt een middelnederlandse omschrijving van een boek. Daar kom je anno 2016 natuurlijk niet meer mee weg. Ik zou tenminste die stapel printerpapier geen boek willen noemen. Maar goed, ooit was papier (of perkament) natuurlijk zeldzamer, dat slingerde niet in elk huis rond. Dus met ‘een bepaalde hoeveelheid´ had je 99,9% zeker een boek in handen.

Om de herkomst van het woord boek te ontdekken zijn we wel weer van dat papier afhankelijk. De oudste vindplaats dateert uit de tiende eeuw: ‘buoke´. Een paar eeuwen later schreven ze ‘buec´, ‘bouc´, ‘boec´ of ‘booc´. Bij de buren rechts was dat ‘buoh´, bij de buren links ‘böc´ en dat is later dus geworden tot ‘boek´, ‘Buch´ en ‘book´.

Lang werd gedacht dat al deze woorden terug te voeren waren op het woord ‘beuk´. Niet alleen in klank waren er overeenkomsten, maar ook inhoudelijk. De Germanen al zouden hun runen in beukenstaafjes kerven en de middeleeuwers gebruikten beukenhouten, met was bedekte plankjes om in te schrijven.

Dat klopt dus niet. We zullen je de ingewikkelde taaltheorie besparen, maar kort en goed komt het hier op neer: ons woord boek stamt niet af van beuk, maar van ´letter´. En dat is natuurlijk veel mooier. Want die stapel papier wordt pas een beetje boek als er letters op staan. (BR)

Bron: http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/boek1