Interviews

Bianca Mastenbroek onderzocht ieder flintertje informatie

01-06-2016

In 2016 is het 500 jaar geleden dat de middeleeuwse schilder Jeroen Bosch overleed. Duivelmaeker is een spannend verhaal dat is geïnspireerd op zijn leven. Nicky de Boer sprak met Bianca Mastenbroek over hoe ze alle informatie die beschikbaar was probeerde te gebruiken in haar verhaal.



Een boek over Jeroen Bosch. Dat zag je in eerste instantie niet zo zitten, toch?
Nee, niet echt. Ik heb zelf niets met kunst en toen ik ging googelen kwam ik alleen wat saaie feitjes tegen. Ik had niet het idee dat daar een verhaal in zat. Moest ik nu echt zijn levensverhaal gaan schrijven? Het leek me helemaal niets.

Maar daar bleef het niet bij…
Ik had op Wikipedia gelezen dat in de loop van de eeuwen werd gespeculeerd dat Jeroen Bosch aan de drank of drugs heeft gezeten, of dat hij gek was en daarom die duivelse figuren schilderde. En dat is toch in mijn hoofd blijven zitten, want ik bedacht ineens dat hij misschien wel wanen heeft gehad. Dat idee bleef hangen en ineens wist ik het. Het verhaal moest niet over hem gaan, maar over een meisje uit onze tijd.

En vervolgens schreef je toch nog een vrij dik boek! Of zoals je op je website schrijft: ‘Het is een asociaal dik boek geworden’.
Ja, ik had me nog zo voorgenomen om na Walvisvaarders niet meer zo’n dik boek te schrijven. Het is veel werk en je moet steeds alle verhaallijnen helder in je hoofd hebben. Ik had een krappe deadline, want 2016 staat in het teken van Jeroen Bosch in verband met zijn 500ste sterfdag. Met een kort verhaal was die deadline makkelijker te halen, maar er was meer te vertellen dan ik dacht.

Heb je veel onderzoek gedaan voor Duivelmaeker?

Ja, heel veel. Ik ben sowieso een aantal keer naar Den Bosch geweest en heb heel veel over Jeroen Bosch en de tijd waarin hij leefde moeten uitzoeken. Tijdens het schrijven zocht ik naar aanknopingspunten voor mijn verhaal in de geschiedenis. Zo kwam ik bijvoorbeeld via een krantenartikel terecht bij het klooster Lopsen in Leiden, dat oorspronkelijk de naam Sint-Hiëronymusdal had. Dit klooster was dus vernoemd naar dezelfde heilige als Jheronimus Bosch. Toen ik meer ging lezen over dat klooster ontdekte ik dat het geloof en levenswijze van dat klooster ook heel goed paste bij mijn verhaal. Dat vind ik de gave dingen van het schrijven, dat alles op zo’n moment samenvalt.

Over Jeroen Bosch is nog steeds niet veel bekend. Waar ligt de grens tussen feit en fictie in Duivelmaeker?
Die grens is heel erg onduidelijk. Het is allemaal interpretatie en je kunt het op verschillende manieren lezen, maar ik heb wel steeds gezocht naar feitelijke aanknopingspunten. Zo heb ik bij ieder flinterje informatie gekeken of ik het kon gebruiken. Jeroen Bosch kocht ooit een partij hout, aangenomen werd dat hij dat kocht voor zijn schilderijen, maar ik dacht: wat als hij dat nu eens voor iets anders zou gebruiken...? Over sommige periodes in zijn leven is er historisch gezien niets bekend. Die leegtes kon ik vullen met mijn verhaal en mijn fantasie.

Faye, de hoofdpersoon in Duivelmaeker, leidt volgens haar psycholoog aan wanen, ze ziet dingen die er niet zijn. Hoe wist je hoe je die wanen moest beschrijven?
Daar heb ik natuurlijk ook veel over gelezen, op internet en in boeken over psychologie. Ik heb zelfs twee cursussen over cognitieve psychologie gedownload en doorgewerkt. Daarnaast heeft een kennis van mij iemand in haar naaste omgeving die kampt met schizofrenie. Zij heeft mij veel verteld over hoe het is om met wanen te moeten leven en hoe heftig deze kunnen zijn.

In je nawoord schrijf je dat je denkt dat een aantal gebeurtenissen zijn gelopen zoals jij hebt beschreven. Waarop is dit gebaseerd? Toch geen wanen?
Nee, dat is echt fantasie. Tijdens het schrijven van historische verhalen ontdek ik vaak feiten die precies vertellen wat ik nodig heb voor mijn verhaal. Het is toch wonderbaarlijk dat je zoiets dan precies op dat moment tegen komt, daar ga ik echt van jubelen! Het voelt als iets magisch en dat maakt het schrijven van verhalen iedere keer weer een avontuur.

Lees meer over Bianca Mastenbroek.