Interviews

Blog: Licht licht houden

15-09-2017

Annemieke van Manen is onze blogger in 2017. Ze werkt aan de UvA, schrijft columns voor het tijdschrift Talent en werkt in de overige uren aan verschillende (non-fictie) boeken. Deze maand speelt ze met taal in de vertaalmachine van Google.


Licht licht houden

Na een vakantie in een veel te druk en warm Zuidwest-Europa maken we de balans op: we gaan uitzoeken of een vakantiehuisje kopen in Zweden iets voor ons is. Op de Zweedse Funda maak ik een zoekprofiel aan en elke dag ontvang ik per mail een lijstje van stuga’s en fritidshusjes die daaraan voldoen. Een fijn, tijdrovend tijdverdrijf vol van dromen en verbeelding. Omdat ik geen Zweeds spreek, vertaal ik de omschrijvingen met Google Translate. Met zoekvreugdeverhogende taal als gevolg.

Charmant klein huisje met de afgelegen mooie plek als u in de zomer droomt. Tijdrovende details zoals tegelkachel, houtkachel, oven en besprenkelde ramen. Lichtgewicht natuurlijk perceel van 641 m². Gelegen in een rustige omgeving met veel vlooienbaden. Fijne bessen en schimmels, goede jachthaven en vismogelijkheden. Een klein paradijs voor een moordenaar.


Al jaren zorgt Google Translate voor online vertaalvermaak. Twee Amerikaanse schoolvrienden vertaalden teksten uit literaire werken via Google Translate naar een andere taal en daarna weer terug naar het Engels. Vervolgens droegen ze die teksten dan met veel gevoel voor drama voor aan hun klasgenoten. Een vriendin, Malinda Kathleen Reese, kwam daardoor op het idee om songteksten via Google Translate door te vertalen naar steeds andere talen en terug. Ze is er wereldberoemd mee geworden. Het eerste nummer dat ze opnam, Let it go (Give up) van de Disneyfilm Frozen, werd binnen een week een miljoen keer bekeken. Haar filmpjes zijn te vinden op YouTube. Maar kijk uit, als je gegrepen wordt, kun je straks, net als mijn dochter Madelief, bepaalde wereldhits alleen nog maar in de Google-Translateversie meezingen.

Google Translate zorgt ervoor dat je je nooit meer hoeft te vervelen. Stop er een gedicht in, vertaal het naar een willekeurige taal en weer terug en je krijgt… een ander gedicht. Dit gedicht van Hans Andreus bijvoorbeeld:

Het lachen van het licht en van de eindeloze echo’s van het lachen van het licht


In het Zoeloe vertaald en terug krijg je: Schreeuwen simpele echo´s en licht licht houden
Arabisch: Hij glimlacht de echo´s van licht en het oneindige licht van het licht
Javaans: Versterk het licht en oneindigheid van het licht

Ondertussen werken taaltechnologen aan steeds slimmere vertaalmachines.
Geen haast, zou ik zeggen, behelpen heeft ook zo zijn charme.

Annemieke van Manen

Reageren? Stuur Annemieke een mailtje.