Interviews

Interview: Matthew Quick hoort stemmen in zijn hoofd

01-11-2016

De jongeren in de boeken van Matthew Quick hebben allesbehalve een makkelijk leven. Bea Ros vroeg de Amerikaanse schrijver wat hem beweegt daarover te schrijven. Een gesprek over hoop, basketbal en zwijgzame hoofdpersonen.



De hoofdpersonen in je boeken worstelen allemaal met het leven. Waarom schrijf je daar graag over?
Volgens mij worstelt iedereen wel op de een of andere manier met het leven - alleen is niemand open en eerlijk over dergelijke gevechten. Verhalen helpen ons om de menselijke conditie te begrijpen. Romans laten lezers ontdekken dat ze niet alleen zijn. Elke menselijke emotie is al eens eerder ervaren door iemand. Schrijvers moeten daar steeds weer opnieuw over schrijven omdat mensen vergeetachtjg zijn.

Naast die worsteling met het leven is hoop een belangrijk thema in je boeken. Is dat je boodschap voor jongeren: er is altijd hoop?
Ik heb een hekel aan het woord ‘boodschap´. Ik probeer goede, ´character-driven´ verhalen te schrijven en als je dat doet, komen dat soort thema´s vanzelf op. Als mijn verhalen ervoor zorgen dat lezers dingen beter begrijpen, ben ik daar blij om. Maar ik schrijf vooral verhalen om mezelf hoop te geven. Ik heb altijd al een enorme behoefte gehad om orde in de chaos in mijn hoofd te brengen. Het schrijven van verhalen helpt me daarbij.

Je bent lang leraar geweest. Hebben je ervaringen met jongeren je als schrijver geïnspireerd?
Jongeren laten zich te vaak beperken door de overtuigingen en ideeën van hun ouders, leraren of religieuze leiders - precies die volwassenen die macht over hen hebben. Literatuur is een manier voor jongeren om zich daarvan te bevrijden. Boeken geven je toegang tot duizenden filosofieën en ideeën van mensen uit de hele wereld en verschillende tijden. Krachtig spul dus, literatuur.

Hoe beginnen je verhalen? Hoe is bijvoorbeeld Gefeliciteerd, Leonard Peacock ontstaan?
Mijn verhalen beginnen met een stem. Als ik zo´n stem in de eerste persoon hoor, luister ik ernaar en schrijf ik het op. De stem van Leonard Peacock klonk heel kwaad, maar ook verwond. Er lag een bijzondere pijn in zijn stem. Hij wilde me de bron daarvan laten weten en dat werd de motor van het verhaal.

Je boek Boy21 vond ik zeer indrukwekkend, bijvoorbeeld omdat daarin zo weinig gezegd wordt en je echt tussen de regels moet lezen. Wat het moeilijk om over zo´n zwijgzame hoofdpersoon als Finley te schrijven?
Dank je! Boy21 is het moeilijkste boek dat ik tot nu toe geschreven heb. Toen ik eraan bezig was, had ik geen idee waarom dat zo zwaar was. Ik heb zelfs kort overwogen om maar helemaal te stoppen met schrijven, nadat ik maanden en maanden bezig ben geweest om mijn eerste versie bij te schaven en het me steeds maar niet lukte het verhaal te laten werken. Ik weet niet zeker of dat lag aan het zwijgzame karakter van de hoofdpersoon, misschien wel. Als een schrijver die zich laat inspireren door een stem, leun ik sterk op mijn intuïtie. Soms voelt het wel alsof ik een soort doorgeefluik ben. Misschien was Finley onwilliger dan andere personages om zijn geheimen te vertellen.

Als lezer heb ik medelijden met Finley, maar hij irriteert me ook: waarom praat hij niet?! Kun je je dat voorstellen?
Ha, dat kan ik zeker! Ik praat zelf voortdurend, maar ik zeg niet altijd wat ik wil zeggen. We dragen allemaal voortdurend maskers. Finley koos als masker stilte. Soms doe ik alsof ik heel extrovert ben, terwijl ik in wezen juist extreem introvert ben. Beide zijn overlevingsmechanismen.

In Boy21 speelt basketbal een belangrijke rol. Ben of was je zelf ook een sporter?
Jazeker. Als teenager besteedde ik bijna al mijn vrije tijd aan basketbal. Nooit eerder heb ik zo hard gewerkt aan iets waarvoor ik absoluut geen talent voor uitblinken had. Ik was heel slecht in basketbal, maar ik hield er enorm van. Tegenwoordig ren ik drie tot vijf dagen per week, ongeveer 28 tot 40 kilometer per week. Maar echt snel ben ik niet. Ik denk dat ik ervoor gemaakt ben om in een stoel te zitten en verhalen te schrijven.

Wat betekenen boeken en schrijven voor je?
Schrijven is voor mij een manier om betekenis aan mijn wereld te geven. Ik begon als teenager al te schrijven, om om te kunnen gaan met angst en depressie. Dat hielp, en helpt nog steeds. Ik ben erg gelukkig dat ik nu mijn geld kan verdienen met het schrijven van verhalen.

Lees meer over leven en werk van Matthew Quick