Interviews

Interview: Waarom Mano Bouzamour op witte Nikes naar scholen gaat

01-09-2017

Mano Bouzamour schreef een verhaal voor de Literatour-bundel 3PAK. Hij praat met Bea Ros over hoe hij alles uit de kast haalt om jou warm te maken voor lezen.



(C) Mart Boudestein
Waarom heb je meegewerkt aan 3PAK?
Ik wil graag jongeren bereiken. 3PAK was een uitgelezen kans, want deze verhalenbundel wordt breed verspreid via scholen en bibliotheken.

En je doet ook mee aan de scholentour?
Ja, meteen vanaf het begin al. Ik wil een leesambassadeur zijn voor de jonge generatie. Ik heb meer dan zevenhonderd lezingen gegeven op scholen, festivals en universiteiten en vind het superleuk om te vertellen over lezen en over welke schrijvers mij hebben geïnspireerd. Het is best heftig om te horen hoe weinig jongeren lezen. Dan vraag ik in een klas: Maar Alleen maar nette mensen kennen jullie toch wel, he? En dan zegt er misschien eentje: o ja, dat staat op Netflix toch?

Hoe krijg je ze toch enthousiast voor jouw verhaal?

Door heel erg mezelf te zijn. Ik trek altijd mijn witte Nikes aan en mijn coolste outfit. In de klas houd ik geen verhandeling over hoe belangrijk Literatuur wel niet is en ik val jongeren ook niet lastig met de Grote Drie of zo, maar vertel vooral heel veel over mezelf. En ik lees passages voor waarin jongeren zich kunnen herkennen, bijvoorbeeld situaties op school of dingen die uit de bocht vliegen. Af en toe gebruik ik een scheldwoord en dan zie ik die kids met een schuin oog naar hun leraar kijken. Ik kies altijd hun kant, ik hoor bij de leerlingen en niet bij de leraar. Ik moet me eerst blootgeven en daarna krijg ik heel mooie en leuke vragen.

Geef eens een voorbeeld van zo´n leuke vraag
Laatst vroeg een meisje me: Hoe oud was u toen u ontmaagd werd? Dat vertel ik en zeg er meteen bij: maar dat kun je ook in mijn boek lezen, hoor. Het allerleukste vind ik de berichtjes die na een schoolbezoek op Facebook en Instagram verschijnen: dat mijn boek het tofste is wat ze ooit gelezen hebben en het eerste boek dat ze uitgelezen hebben.

Mohamed, een van de hoofdpersonen in je 3PAK-verhaal is een fanatieke lezer en je laat hem ook veel boektitels noemen. Heb je dat met opzet gedaan?
Ja. Dat zijn allemaal boeken die bij mij het vuur hebben aangewakkerd om schrijver te worden. Ik vind het leuk om die te vermelden. Wie weet, als ze mijn verhaal leuk vinden, gaan ze die boeken ook lezen. Zo kan het echt werken. Ik krijg vaak berichten van lezers die me bedanken dat ik hen op bepaalde boeken of muziek heb gewezen. De impact van woorden is heel groot.

Je verhaal heet ‘Witte donderdag´. Zou er niet ook een roman van je verschijnen met dezelfde titel?
Dat klopt. Ik was daarmee bezig, maar kwam er toen achter dat het niet mijn tweede, maar mijn derde boek zou worden. Ik moest eerst een ander boek schrijven. Dit verhaal is een fragment uit dat derde boek.

En wat wordt dan je tweede boek?

Die gaat over wat ik sinds ik schrijver ben allemaal heb meegemaakt. Het was heel een turbulente tijd. Kort na het verschijnen vtan mijn debuut De belofte van Pisa, schopten mijn ouders me het huis uit. Ze waren boos over hoe ik over Marokkanen schreef. Er volgde een zinderende zoektocht door Amsterdam naar een plek voor mezelf. Tegelijkertijd werd mijn boek een bestseller, ik mocht bij Pauw & Witteman komen, kreeg lovende recensies, de film- en vertaalrechten werden verkocht. Dat was behoorlijk dubbel en verwarrend allemaal.

Wie heeft bij jou het vuur aangewakkerd?

Bij ons thuis werd niet gelezen. Mijn ouders kunnen niet lezen en schrijven. Het is gekomen toen ik met een vriend van het lyceum mee op vakantie mocht. Het hele gezin ging boeken lezen op het strand. Ik dacht: wie doet dat nou?! Ik ging ook maar meedoen en zo ontdekte ik hoe waardevol boeken zijn en dat er ook prachtige films van boeken zijn. Toen wist ik: ik wil boeken schrijven die verfilmd worden. Na mijn middelbare school heb ik me drie jaar zo´n beetje opgesloten op mijn zolderkamer. Zoals een voetballer oefent op het pleintje, ging ik, om schrijver te worden, heel veel lezen en heel veel schrijven.

Is het schrijversleven geworden wat je dacht?
Ja en nee. Ik ben dankbaar door de mogelijkheden die ik als schrijver heb gekregen. Ik ben op tournee geweest door Duitsland, Frankrijk en nota bene Columbia. Maar het is allemaal ook heel heftig. Je bent continu bezig en komt nauwelijks meer aan schrijven toe. Maar he, ik wil niet klagen. Ik kan leven van het schrijven en dat kan niet iedereen zeggen. En na Literatour heb ik drie maanden schoongeveegd om mijn roman af te schrijven. Dat gaat lukken, ik zit nu in een schitterende flow.

Je verhalen blijven dicht bij je eigen leven, is dat noodzaak voor je?

Niet per se. ‘Witte donderdag´ heeft totaal niet met mijn leven te maken, al ken ik de wereld waarin het speelt wel. Pisa gaat wel over mijn leven, maar dan gefictionaliseerd, ik houd me aan de wetten van de literatuur. Een goede vriendin zei eens tegen me: Echt schrijven gaat over de dingen waarover je niet wilt schrijven, de dingen die pijn doen of moeilijk zijn. Zo zie ik mijn schrijven ook: ik moet mezelf blootgeven. Maar ook de lezer vermaken. Daarom gebruik ik humor, zonder gaat het niet.

Lees meer over Mano Bouzamour.